Rheumatoid Arthritis Là Gì

Tác giả: cỗ Y tếChuyên ngành: Xương KhớpNhà xuất bản:Y học tập Hà NộiNăm xuất bản:2016Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy tìm cập: xã hội

BỆNH VIÊM KHỚP DẠNG THẤP (Rheumatoid Arthritis)

ĐẠI CƯƠNG 

Viêm khớp dạng rẻ (VKDT) là 1 bệnh lý tự miễn điển hình, cốt truyện mạn tính với các biểu lộ tại khớp, ko kể khớp và toàn thân ở những mức độ không giống nhau. Bệnh diễn biến phức tạp, gây hậu quả nặng trĩu nề vày đó rất cần được điều trị tích cực và lành mạnh ngay từ đầu bằng các biện pháp điều trị hữu hiệu để làm dứt hay làm chậm chạp tiến triển của bệnh, hạn chế tàn phế và cải thiện chất lượng sống cho những người bệnh.

Bạn đang xem: Rheumatoid arthritis là gì

NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ SINH BỆNH

Bệnh chưa rõ nguyên nhân, liên quan đến lan truyền khuẩn, cơ địa (nữ giới, trung niên, nguyên tố HLA) và rối loạn đáp ứng nhu cầu miễn dịch.

Trong kia vai trò của lympho B (miễn dịch dịch thể), lympho T (miễn dịch qua trung gian tế bào), đại thực bào… với sự tham gia của những tự chống thể (anti CCP, RF…) và các cytokines (TNFα, IL6, IL1…).

CHẨN ĐOÁN

Tiêu chuẩn của Hội tốt khớp học Hoa Kỳ (ACR) 1987

Hiện ni tiêu chuẩn chỉnh này vẫn đang được áp dụng thoáng rộng nhất trên nhân loại và Việt Nam đối với thể biểu hiện nhiều khớp và thời gian tình tiết viêm khớp trên 6 tuần.

Cứng khớp buổi sáng kéo dài trên 1 giờ.

Viêm về tối thiểu ba nhóm khớp: sưng phần mềm hay tràn dịch tối thiểu 3 trong những 14 đội khớp sau (kể cả nhì bên): khớp ngón gần bàn tay, khớp bàn ngón tay, khớp cổ tay, khớp khuỷu, khớp gối, khớp cổ chân, khớp bàn ngón chân. 

Viêm các khớp sinh hoạt bàn tay: sưng tối thiểu một nhóm trong các các khớp cổ tay, khớp ngón gần, khớp bàn ngón tay.

Viêm khớp đối xứng. 

Hạt bên dưới da. 

Yếu tố dạng phải chăng trong ngày tiết thanh dương tính.

Dấu hiệu X quang nổi bật của VKDT: chụp khớp trên bàn tay, cổ tay hoặc khớp tổn thương: hình bào mòn, hình hốc, hình khuyết đầu xương, nhỏ bé khe khớp, mất chất khoáng đầu xương.

Chẩn đoán xác định

Khi bao gồm ≥ 4 tiêu chuẩn. Triệu hội chứng viêm khớp (tiêu chuẩn chỉnh 1- 4) cần có thời gian diễn biến ≥ 6 tuần và được xác định bởi thầy thuốc. 

Tiêu chuẩn ACR 1987 bao gồm độ tinh tế 91-94% và độ đặc hiệu 89% ở những người bệnh VKDT sẽ tiến triển. Ở tiến độ bệnh mới khởi phát, độ nhạy bén chỉ xê dịch từ 40-90% và độ đặc hiệu trường đoản cú 50-90%.

Lưu ý:Hạt dưới da hiếm gặp mặt ở Việt Nam. Ngoại trừ ra, phải khảo sát các triệu chứng ngoại trừ khớp như: teo cơ, viêm mống mắt, tràn dịch màng kế bên tim, tràn dịch màng phổi, viêm mạch máu... Hay ít gặp, nhẹ, dễ dàng bị vứt sót.

Tiêu chuẩn chỉnh của Hội phải chăng khớp học Hoa Kỳ cùng Liên đoàn kháng Thấp khớp châu Âu 2010 (ACR/EULAR 2010 - American College of Rheumatology/ European League Against Rhumatism).

Tiêu chuẩn này hoàn toàn có thể áp dụng trong trường hợp dịch ở giai đoạn sớm, các khớp viêm dưới 06 tuần với thể ít khớp. Tuy vậy cần luôn luôn theo dõi đánh giá lại chẩn đoán vày nhiều trường hợp đây cũng hoàn toàn có thể là biểu hiện sớm của một bệnh lý khớp khác không hẳn viêm khớp dạng thấp 

Đối tượng là các bệnh nhân:

Có tối thiểu một khớp được xác minh viêm màng hoạt dịch trên lâm sàng.

Viêm màng hoạt dịch khớp không do các bệnh lý khác.

Biểu hiện Điểm

Biểu bây giờ khớp

1 khớp phệ 0 

2−10 khớp béo 1 

1−3 khớp nhỏ tuổi (có hoặc ko có biểu lộ tại các khớp lớn) 2 

4−10 khớp nhỏ dại (có hoặc không có biểu hiện tại các khớp lớn) 3 

>10 khớp (ít nhất phải có một khớp nhỏ) 5 

Huyết thanh (ít nhất cần làm một xét nghiệm)

RF cõi âm và Anti CCP âm thế

RF dương tính thấp* hoặc Anti CCP dương tính thấp*

RF dương tính cao* hoặc Anti CCP dương tính cao*

Các yếu đuối tố phản ứng pha cấp cho (cần tối thiểu một xét nghiệm)

CRP bình thường và tốc độ lắng máu thông thường 0

CRP tăng  hoặc tốc độ lắng máu tăng

Thời gian biểu lộ các triệu chứng

3 lần giới hạn cao của bình thường.

Xét nghiệm cận lâm sàng phải chỉ định

Các xét nghiệm cơ bản: tế bào máu ngoại vi, vận tốc máu lắng, protein phản bội ứng C (CRP)…, xét nghiệm tác dụng gan, thận, Xquang tim phổi, điện trung ương đồ...

Các xét nghiệm quánh hiệu (có cực hiếm chẩn đoán, tiên lượng):

Yếu tố dạng rẻ (RF) dương tính vào 60 - 70 % căn bệnh nhân. 

Anti CCP dương tính trong 75 - 80 % bệnh dịch nhân.

Xquang khớp (thường chụp nhị bàn tay thẳng hoặc những khớp bị tổn thương).

Chẩn đoán phân biệt

Lupus ban đỏ hệ thống, thoái hoá khớp, gút mạn tính, viêm xương cột sống dính khớp, viêm khớp vảy nến...

ĐIỀU TRỊ

Nguyên tắc

Điều trị toàn diện, tích cực, lâu năm hạn cùng theo dõi thường xuyên.

Các thuốc điều trị cơ bạn dạng hay có cách gọi khác là nhóm thuốc DMARDs (Disease-modifying antirheumatic drugs) kinh khủng (methotrexate, sulfasalazine, hydroxychloroquine...) có vai trò đặc biệt quan trọng trong bài toán ổn định dịch và bắt buộc điều trị kéo dài.

Các dung dịch sinh học còn được gọi là DMARDs sinh học tập (kháng TNF α, phòng Interleukin 6, phòng lympho B) được chỉđịnh đối với thể chống điều trị cùng với DMARDs kinh điển, thể nặng hoặc tiên lượng nặng. Lúc chỉđịnh các thuốc sinh học, cần phải có ý kiến của những bác sỹ siêng khoa cơ xương khớp và thực hiện đúng các bước .

Điều trị cố thể 

Điều trị triệu chứng: nhằm nâng cao triệu triệu chứng viêm, giảm đau, duy trì khả năng đi lại (tuy nhiên những thuốc này không làm đổi khác được sự tiến triển của bệnh).

Các thuốc kháng viêm không steroid (KVKS- NSAIDs).

Các thuốc chống viêm ức chế chọn lọc COX2 (được chọn lựa đầu tiên vị thường phải áp dụng dài ngày với ít tất cả tương tác bất lợi với methotrexat). 

Celecoxib: 200mg, uống 1 đến 2 lần mỗi ngày.

Hoặc Meloxicam: 15 mg tiêm (chích) bắp hoặc uống ngày 1 lần.

Hoặc Etoricoxib: 60 - 90 mg, ngày uống một lần.

Các thuốc phòng viêm khắc chế không lựa chọn lọc: 

Diclofenac: uống hoặc tiêm bắp: 75mg x 2 lần/ngày trong 3 - 7 ngày. Tiếp nối uống: 50 mg x 2 - 3 lần/ ngày trong 4 - 6 tuần.

Brexin (piroxicam + cyclodextrin) 20mg uống mặt hàng ngày.

Hoặc những thuốc kháng viêm không steroid không giống (liều tương đương).

Lưu ý: khi sử dụng cho các bệnh nhân tất cả yếu tố nguy hại có các tính năng không mong ước của thuốc KVKS (NSAIDs) hoặc chữa bệnh dài ngày, phải theo dõi tác dụng thận và đảm bảo an toàn dạ dày bằng các thuốc ức chế bơm proton.

Xem thêm: Khách Sạn 4 Sao Tại Quy Nhơn, ViệT Nam, Khách Sạn 4 Sao Ở Thành Phố Quy Nhơn, Việt Nam

Corticosteroids (Prednisolone, Prednisone, Methylprednisolone)

Thường sử dụng thời gian ngắn trong thời điểm chờđợi các thuốc điều trị cơ bạn dạng có hiệu lực. Chỉđịnh khi gồm đợt tiến triển (tiêu chuẩn chỉnh đợt tiến triển xem ở phần Phụ lục).

Thể vừa: 16-32 mg methylprednisolon (hoặc tương đương), uống mỗi ngày vào 8 giờ đồng hồ sáng, sau ăn.

Thể nặng: 40 mg methylprednison TM từng ngày.

Thể tiến triển cấp, nặng, đe doạ tính mạng của con người (viêm mạch máu, biểu thị ngoài khớp nặng): bắt đầu từ 500-1.000mg methylprednisolone truyền TM vào 30-45 phút/ngày, chữa bệnh 3 ngày liên tục. Kế tiếp chuyển về liều thông thường. Thời gian chữa trị này có thể lặp lại mỗi tháng giả dụ cần.

Sử dụng dài hạn (thường làm việc những người bệnh nặng, phụ thuộc corticoid hoặc tất cả suy thượng thận vày dùng corticoid kéo dài): ban đầu ở liều uống: 20mg sản phẩm ngày, vào 8 giờ sáng. Lúc đạt thỏa mãn nhu cầu lâm sàng và xét nghiệm, bớt dần liều, bảo trì liều thấp độc nhất vô nhị (5 - 8mg hằng ngày hoặc biện pháp ngày) hoặc dứt (nếu bao gồm thể) khi chữa bệnh cơ bản có hiệu lực thực thi hiện hành (sau 6-8 tuần).

Điều trị cơ bạn dạng bằng các thuốc phòng thấp làm biến hóa tiến triển của căn bệnh (Disease Modifying Anti Rheumatic Drug-DMARDs) để triển khai chậm hoặc làm ngừng tiến triển của bệnh, cần điều trị lâu dài hơn và theo dõi các triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng trong suốt thời gian điều trị).

Thể mới mắc và thể thông thường: sử dụng những thuốc DMARDs kinh khủng methotrexat bắt đầu 10 mg một lần từng tuần. Tùy theo thỏa mãn nhu cầu mà duy trì liều cao hoặc thấp hơn (7,5 - 15 mg) hàng tuần (liều tối đa là đôi mươi mg/ tuần).

Hoặc Sulfasalazin khởi đầu 500 mg/ngày, tăng từng 500 mg từng tuần, duy trì ở liều 1.000 mg x 2 lần mỗi ngày.

Kết hợp: methotrexat cùng với sulfasalazin hoặc hydroxychloroquine nếu 1-1 trị liệu không hiệu quả.

Kết hợp: methotrexat, sulfasalazin với hydroxychloroquine nếu phối hợp trên không hiệu quả.

Thể nặng, phòng trị với những DMARDs bom tấn (không có đáp ứng nhu cầu sau 6 tháng) phải kết phù hợp với các thuốc sinh học (các DMARDs sinh học).

Trước lúc chỉ định các thuốc sinh học, nên làm những xét nghiệm để chắt lọc lao, viêm gan, các xét nghiệm công dụng gan thận và reviews mức độ chuyển động bệnh (máu lắng hoặc CRP, DAS 28, HAQ).

Kết hòa hợp methotrexate cùng thuốc phòng Interleukin 6 (tocilizumab):

Methotrexat 10 - 15 mg hàng tuần + tocilizumab 4 - 8mg/kg cân nặng nặng, tương đương 200 - 400mg truyền TM mỗi tháng một lần.

Hoặc phối hợp methotrexate và một trong các bốn phương thuốc kháng TNF α sau:

Methotrexat 10-15 mg mỗi tuần + etanercept 50mg tiêm dưới domain authority mỗi tuần một lần.

Methotrexat 10-15mg mỗi tuần + infliximab truyền TM 2-3mg/kg mỗi 4 - 8 tuần.

Methotrexat 10-15mg hàng tuần + adalimumab 40mg tiêm dưới domain authority 2 tuần một lần.

Methotrexat 10-15mg mỗi tuần + golimumab 50mg từng tháng 1 lần - tiêm dưới da.

Hoặc phối kết hợp methotrexate cùng thuốc chống lympho B (rituximab):

Methotrexat 10 - 15 mg mỗi tuần + rituximab truyền TM 500 – 1000mg x 2 lần, giải pháp 2 tuần, hoàn toàn có thể nhắc lại một hoặc hai liệu trình mỗi năm.

Sau 3 – 6 mon điều trị, nếu như thuốc sinh học thứ nhất không hiệu quả, hoàn toàn có thể xem xét thuốc sinh học sản phẩm công nghệ hai, tương tự như vậy, rất có thể xem xét dung dịch sinh học tập thứ cha khi sau 3 – 6 tháng, dung dịch sinh học máy hai ko hiệu quả.

Các điều trị kết hợp khác

Các biện pháp hỗ trợ

Tập luyện, hướng dẫn vận động phòng co rút gân, dính khớp, teo cơ. 

Trong đợt viêm cấp: để khớp nghỉở tư thế cơ năng, né kê, độn tại khớp. Khuyến khích tập ngay trong lúc triệu hội chứng viêm thuyên giảm, tăng dần, tập những lần trong ngày, cả chủđộng với thụđộng theo đúng tính năng sinh lý của khớp. 

Phục hồi chức năng, trang bị lý trị liệu, rửa ráy suối khoáng, phẫu thuật mổ xoang chỉnh hình (cắt xương sửa trục, núm khớp tự tạo khi tất cả chỉđịnh).

Phòng ngừa với điều trị những biến chứng của điều trị, các bệnh kèm theo:

Viêm, loét dạ dày tá tràng: phải chủđộng vạc hiện với điều trị vày trên 80% bệnh dịch nhân không có triệu triệu chứng lâm sàng.

Phòng dự phòng (khi có những yếu tố nguy cơ) với điều trị bằng thuốc khắc chế bơm proton, kèm thuốc chữa bệnh Helicobacter Pylori (nếu bao gồm nhiễm HP). 

Khi thực hiện cortisteroid bất kể liều làm sao trên 01 tháng, nên bổ xung calci, vi-ta-min D để phòng đề phòng loãng xương. Nếu người mắc bệnh có nguy cơ loãng xương cao có thể sử dụng bisphosphonates. Lúc đã gồm loãng xương, tùy thuộc vào mức độ loãng xương, tuổi, giới và điều kiện cụ thể của fan bệnh mà lựa chọn những thuốc phù hợp (thường là bisphosphonate).

Thiếu máu: acid folic, sắt, vitamin B12… 

THEO DÕI VÀ TIÊN LƯỢNG

Bệnh nhân buộc phải được điều trị lâu bền hơn và quan sát và theo dõi trong suốt quá trình điều trị.

Xét nghiệm định kỳ: tế bào máu ngoại vi, tốc độ máu lắng, protein làm phản ứng C (CRP), Creatinine, SGOT, SGPT 2 tuần một lần trong một tháng đầu, các tháng trong 3 tháng tiếp theo, sau đó hoàn toàn có thể 3 mon một lần, tùy theo đáp ứng nhu cầu của tín đồ bệnh.

Xét nghiệm huyết cấp, chụp X quang đãng phổi … khi cần, tùy theo diễn biến của bệnh.

Sinh thiết gan khi có ngờ vực tổn yêu quý gan (enzym gan tăng > 3 lần trong 3 lần xét nghiệm liên tiếp). Trường thích hợp enzym gan tăng gấp hai và kéo dài nên kết thúc Methotrexat.

Tiên lượng nặng trĩu khi: tổn thương viêm nhiều khớp, người bệnh nữ, nhân tố dạng rẻ RF và /hoặc Anti-CCP (+) tỷ giá bán cao, có các biểu hiện ngoài khớp, HLADR4 (+), hoạt tính của căn bệnh (thông qua các chỉ số: DAS 28, VS, CRP, HAQ… Với hầu như trường vừa lòng này bắt buộc điều trị tích cực và lành mạnh ngay từđầu và xem xét việc dùng các DMARDs sinh học sớm.

PHÒNG BỆNH

Không có biện pháp phòng dịch đặc hiệu, những can thiệp chống ngừa nhà động đối với VKDT là những phương án chung nhằm cải thiện sức khoẻ, thể trạng bao gồm ăn uống, tập luyện và có tác dụng việc, kị căng thẳng.

Phát hiện và chữa bệnh sớm các bệnh lý lây truyền trùng, các tình trạng xôn xao miễn dịch

*

MTX: methotrexate; SSZ: sulfasalazine; HCQ: hydroxychloroquine

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Asian Rheumatology Expert Advisory Council for Health. Rheumatology News Vol. 1 No. 3 September 2011

Jacobs J.W.G, Jurgens M.S, Welsing P.M.J. “Overview và analysis of treatto-target trials in rheumatoid arthritis reporting on remission”. Clin Exp Rheumatol 2012; 30 (Suppl. 73): S56-S63.

Josef S Smolen, Robert Landewé, Ferdinand C Breedveld, et al. EULAR recommendations for the management of rheumatoid arthritis with synthetic and biological disease-modifying antirheumatic drugs: 2013 update. Published online October 25, 2013 Ann Rheum Dis

Michelle K.J., David A. Fox. “Advances in the medical treatment of rheumatoid arthritis”. Hand Clin; 27(1): 11-20, 2011