GIÁO HOÀNG LÀ GÌ

Sau năm 1975, bên trên báo chí, thấy lộ diện một số phương pháp gọi vị cầm đầu Giáo Hội hoàn vũ là Giáo chủ hay Đức Giáo Chủ, nhưng mà không gọi như lúc trước là Đức Giáo Hoàng hay Đức Giáo Tông. Về phía Giáo Hội thì cũng chỉ xưng Đức Thánh Cha. Bọn họ thử tìm hiểu xem bí quyết gọi nào xuất sắc hơn.

Bạn đang xem: Giáo hoàng là gì

1. Các danh xưng của vị thủ lãnh buổi tối cao của Giáo Hội hoàn vũ (Caput Universalis Ecclesiae, Supreme leader of the Church).

Theo trang bị tự được ghi trong Niên Giám Giáo Hoàng 2007 như sau<1>:

(1). Giám mục Rôma (Episcopus Romanus, Bishop of Rome).

(2). Vị Đại diện Chúa Kitô (Vicarius Christi, Vicar of Christ).

(3). Đấng kế vị Thánh Phêrô, Thủ lãnh những tông đồ gia dụng (Successor principis apostolorum, Successor of the Prince of the Apostles).

(4). Thượng Giáo chủ của toàn thể Giáo Hội (Summus Pontifex Ecclesiae Universalis, Supreme Pontiff of the Universal Church) xuất xắc vắn tắt là Thượng Giáo công ty (Đại Trưởng Tế, Đức Giáo Hoàng ) (Pontifex Maximus, Maximus Pontiff ).

(5). Giáo Trưởng nước Ý (Primas Italiae, Primate of Italy).

(6). Tổng giám mục với tổng giáo nhà (Đại giám mục) Giáo thức giấc Rôma (Archiepiscopus et metropolitanus provinciae ecclesiasticae Romanae, Archbishop và Metropolitan, từ nhị chữ meter: “mẹ” cùng polis: “thành phố” of the Roman Province).

(7). Quốc vương nước Vatican (Princeps sui iuris civitatis Vaticanae, Sovereign of the State of the Vatican City).

(8). Tôi tớ các tôi tớ của Thiên Chúa (Servus Servorum Dei, Servant of the Servants of God).

Ngoài ra, Giáo biện pháp (x. Can 331) còn ghi những tên tuổi như<2>:

(9). Đức Giáo Hoàng Rôma (Romanus Pontifex, The Roman Pontiff).

(10). Thủ lãnh của Giám Mục đoàn (Caput collegii, Head of the college of Bishops).

(11). Nhà chăn của toàn cục Giáo Hội trên trần thế (Universae Ecclesiae his in terris Pastor, Pastor of the universal Church on earth).

Đức Thánh cha Bênêđitô XVI sẽ bỏ tên tuổi Thượng phụ Giáo chủ Tây Phương (Patriarcha Occidentis, Patriarch of the West) ra khỏi Niên Giám Giáo Hoàng từ năm 2006.

2. Hai danh xưng thường được áp dụng là Papa Maximus Pontifex.

2.1 Papa (Pope, do vì chữ Hy Lạp pappas tức là “cha”), tiếng thân mật của con cái gọi phụ vương mình xuất xắc của người vợ gọi fan chồng. Ban đầu papa cũng được dùng để gọi các vị tư tế. Từ cầm cố kỷ III (kh. 250), dùng để gọi những vị giám mục sống Tiểu Á với Alexandria. Mặt Tây Phương, danh xưng này được dành cho vị giám mục Rôma từ bỏ thời Thánh Giáo Hoàng Lêô Cả (440-461), và từ năm 1073, Papa trở thành danh xưng riêng của các vị giáo hoàng.

Trong giờ Việt, Papa xa xưa dịch là “đức thánh baba”, sau đây dịch là đức thánh cha. Tên tuổi này không có trong những bảng liệt kê chính thức, cơ mà lại được thực hiện nhiều nhất, thường xuất hiện thêm dưới dạng viết tắt là “PP” (viết tắt của chữ “Papa”) sau thương hiệu hoặc chữ ký của các vị giáo hoàng trong những văn kiện mang ý nghĩa của các ngài. Ví dụ: “Benedictus PP. XVI”.

2.2 Maximus Pontifex (Pontiff Maximus)

Maximus nghĩa black là vĩ đại; pontifex (Lt. Pons = cây mong + facere = làm, xây dựng), nghĩa black là người thiết lập chiếc cầu.

Trong thời đế quốc Rôma nước ngoài giáo, trường đoản cú này chỉ tước hiệu của bốn tế, kế tiếp là tước hiệu trong phòng vua. Kể từ thế kỷ V, tước hiệu này giành riêng cho các vị giám mục, mà lại trong truyền thống lịch sử Kitô Giáo thường dùng làm chỉ Đức Giáo Hoàng.

*
Hoàng đế Augustus trong trang phục của vị “Pontifex Maximus”

3. Ý nghĩa của các từ giáo, hoàng, tông, chủ

3.1. Giáo, bao hàm chữ Hán này: 教, 校, 挍, 窖, 覺, 較, 酵, 餃. Ở đấy là chữ 教, tất cả nghĩa: (dt.) (1) bạn làm nghề dạy dỗ học: Cô giáo. (2) khối hệ thống các học thuyết giảng về quan hệ giữa người và Đấng sản xuất Hoá: Tôn giáo. (3) Kitô Giáo: Đoàn kết lương giáo. (đt.) (4) Dạy bí quyết thức: Hỗ giáo hỗ học (dạy cho nhau và học lẫn nhau). (5) Bảo: Thỉnh giáo.

Nghĩa Nôm: (dt.) (1) Khí giới ngày xưa nhọn cán dài: Giáo mác. (2) hệ thống các thanh vật liệu bắc lên cao: Thợ năn nỉ trên tầng giáo. (đt.) (3) Quấy mang đến nhuyễn, mang lại đặc lại: Giáo bột có tác dụng bánh. (4) Hát trình làng trò diễn sắp trình bày: Câu giáo trò. (5) Nói ngay sát nói xa về vấn đề định làm: Có gì cứ nói, làm những gì phải giáo trước.

Xem thêm: Giày Sneaker La Gì - Phân Biệt Các Loại Sneaker

3.2. Hoàng, bao gồm chữ Hán này: 皇, 黃, 簧, 潢, 磺, 蟥, 癀, 鱑, 凰, 偟, 徨, 篁, 喤, 蝗, 煌, 惶, 隍, 遑, 鰉, 鍠. Vào thuật từ giáo hoàng là chữ 皇.

Chữ 皇 biến đổi nhiều theo thời gian, không đối chọi thuần như bạn ta lầm tưởng là bộ 白 (bạch) và chữ 王 (vương). Theo cuốn “Tìm Về cỗi nguồn Chữ Hán” của Lý Lạc Nghị: Hoàng là chữ nơi bắt đầu của 煌 (hoàng, như huy hoàng). Phần dưới chữ vốn là chân đèn; cha nét sổ phía trên là ánh sáng của đèn sáng. Đến Tiểu triện thì phần bên trên viết nhầm thành 自 (tự), đến Lệ thư lại trở thành 白 (bạch).

*

Còn theo cuốn Quốc Ngữ Hoạt Dụng trường đoản cú Điển thì chữ hoàng tuy bộ 白 (bạch), nhưng mà kết cấu thì ở trong “hội ý”. Xung quanh trời toả ánh sáng chói lọi, phương diện trời mọc lên khỏi mặt khu đất thì sáng sủa rực, diễn nghĩa mang lại chữ 白 (bạch), phần bên trên của chữ 皇 (Hoàng). Có các nghĩa sau: (dt.) (1) chúng ta Hoàng. (2) Vua: Hoàng đế. (2) Trời: Hoàng thiên. (3) Đạo Giáo (của Lão Tử) tôn vị thần thiết yếu yếu của họ là Hoàng (4) Thời kỳ quân chủ gọi cha của nhà vua là hoàng: Thái thượng hoàng (Thái thượng có nghĩa là rất tôn kính, vày không liên quan quốc sự đề nghị không xưng là đế). (5) tín đồ con thành kính người phụ vương đã mệnh chung cũng hotline là hoàng: Hoàng khảo. (đt.) (6) tương hỗ vua. (7) Mở rộng. (tt.) (8) Lớn, vĩ đại. (9) Trang nghiêm. (10) Rực rỡ. (11) Mỹ thiện. (12) quang quẻ minh.

Hoàng cùng vương đều tức là “vua” cùng “vĩ đại”, nhưng gồm khác biệt, theo kiến thức thì nói hoàng thiên nhưng không nói vương thiên, sử dụng quốc vương nhưng mà không dùng quốc hoàng.

3.3. Tông, có nhiều chữ Hán: 宗, 椶, 朡, 柡, 淙, 鬃, 騌, 鬉, 騣. Vào trường hòa hợp này là chữ 宗. Chữ này theo phiên thiết là 作 (tác) 東 (đông), mang phụ âm “T” của chữ “tác” nối cùng với vần “ông” của chữ “đông”, nên phải hiểu là tông. Chữ này trước triều Nguyễn vẫn hiểu là tông, sau bởi kiêng thương hiệu huý vua Thiệu Trị new đọc là tôn, bởi vậy thuật từ như thế nào có tương quan đến chữ này phần nhiều đọc là tôn, như: tôn giáo, cơ mà lại nói tông đường. Tông giỏi tôn có những nghĩa sau đây: (dt.) (1) bọn họ Tông. (2) cái họ: Đồng tông. (3) Tổ tiên: Liệt tông. (4) fan được mọi tín đồ noi theo: độc nhất vô nhị đại thi tông (nhà thơ xuất sắc nhất đương thời). (5) Trưởng tử. (6) nhóm theo cùng một thuyết: Chính tông; Tông giáo (chủ thuyết dạy dỗ lối phải tin yêu và hành động: religion). (7) thương hiệu của vua. (đt.) (8) Kính trọng. (9) Căn bản. (10) Miếu cúng tổ tiên. (11) Từ góp đếm: Sự, món, vu (lượng từ), “điều”: Nhất tông trọng tâm sự. (12) Tôn sùng. (tt.) (13) thuộc họ cùng với nhau. (14) nhà yếu: Tôn chỉ.

Nghĩa Nôm: nòi giống qua những thế hệ: con nhà tông: không giống lông cũng tương tự như cánh; Lấy bà xã xem tông, lấy ông chồng xem giống; Thài lài mọc cạnh bờ sông, tuy rằng xanh tốt vẫn tông thài lài; yêu thương ai yêu thương cả đường đi; ghét ai ghét cả tông bỏ ra họ hàng.

3.4. Chủ, tất cả mấy chữ Hán: 主, 拄, 麈, 宔, 踽, 偊, 劚. Ở đó là chữ 主, là chữ cội của 炷 (chú: bấc đèn). Cạnh bên cốt văn nói là hình một bó đuốc. Thời cổ xưa, ngọn lửa là khôn cùng quý, thường do tộc trưởng bảo quản, chính vì vậy cũng dùng làm chỉ người thủ lãnh. Sau đó nghĩa không ngừng mở rộng thành quân chủ, chủ nhân, nhà trì<3>…

主 (chủ) tất cả nghĩa: (dt.) (1) Lửa trong đèn. (2) bạn đương sự. (3) chủ trương. (4) Căn bản. (5) Tín đồ vật tôn giáo xưng vị thần của họ. (6) bài vị của kẻ chết. (7) nhà yếu. (8) tín đồ chủ: Chủ nhân. (9) người có quyền. (10) người dân có quyền sở hữu: Địa chủ. (11) Vua chúa: Quân chủ. (12) bạn bị hại: Khổ chủ. (đt.) (13) nhà trương. (14) chịu trách nhiệm chính: Chủ nhiệm. (15) Thống trị. (tt.) (16) đặc biệt nhất: Chủ lực. (17) ở trong về mình: Chủ quan.

4. Nghĩa các thuật trường đoản cú giáo hoàng, giáo tông, giáo chủ

4.1. Giáo hoàng (教皇): Giáotôn giáo; hoàngvua.

Có người giải thích chữ “hoàng” tức thị “lớn”, chúng ta nên hiểu hoàng vào thuật trường đoản cú này hoàn toàn không có nghĩa là lớn gì cả, vày khi hoàng là tĩnh từ mới tức là lớn, trong thuật tự giáo hoàng thì hoàng chưa hẳn là tĩnh từ.

Theo trường đoản cú ngữ, chỉ hoàn toàn có thể giải nghĩa giáo hoàng là vị vua của đạo nhưng mà thôi. Mặc dù nhiên, khi họ xưng vị chỉ đạo của Giáo Hội là vua thì không phù hợp cho lắm. Họ không từ chối có vị vua khôn cùng tốt, như vua của đất nước xinh đẹp thái lan rất được dân chúng kính trọng. Nhưng lại khi chúng ta xưng vị lãnh đạo của tôn giáo của họ là giáo hoàng, thì có vẻ như còn có nặng tư tưởng phong kiến và chủ yếu trị.

4.2. Giáo tông (教宗): Nghĩa là bạn đứng đầu Giáo Hội.

Ngoài ra, tất cả những gì ở trong về giáo tông mọi mang chữ tông và có cùng một khối hệ thống với mọi từ như: Tông thư, Tông huấn, Tông sắc, Tông Toà..., nhưng không thể nói Hoàng thư, Hoàng huấn, Hoàng sắc, Hoàng Toà... được. Tuy người ta cũng gọi những uỷ ban của Toà Thánh là uỷ ban giáo hoàng, như Uỷ ban Giáo Hoàng về Di sản văn hóa truyền thống của Giáo Hội, Uỷ ban Giáo Hoàng về Thánh Kinh..., nhưng phần đông thuật trường đoản cú này chúng ta cũng có thể thay thế bởi thuật trường đoản cú giáo tông một phương pháp dễ dàng, như: Uỷ ban Giáo Tông về Thánh Kinh...

4.3. Giáo chủ (教主): Nếu đối chiếu từng chữ có tương đối nhiều nghĩa, nhưng thuật trường đoản cú giáo chủ có nghĩa là “người cài tôn giáo đó”, tức là: fan sáng lập một tôn giáo<4>, ví dụ: mê thích Ca Mâu Ni là giáo nhà của đạo Phật.

Trong tiếng Việt, thấy có bạn dịch một vài từ liên quan tới từ “giáo chủ” như:

- Maximus Pontifex: đức giáo chủ;

- Patriarch: thượng phụ giáo chủ;

- Metropolitan: trưởng giáo chủ;

- Primate (Giám mục hàng đầu, lắp thêm nhất): giáo chủ;

- Cardinal: thường xuyên dịch là hồng y, nhưng gồm khi cũng dịch là hồng y giáo chủ...!

Như vậy, từ “giáo chủ” được gán hoặc ghép cho những tước hiệu vừa kể tất cả thực chính xác không?

5. Dấn xét

Có một điều siêu lạ, trong lúc người Hoa đạo thiên chúa trên toàn quả đât đều xưng vị lãnh đạo của bọn họ là giáo tông, thì chính quyền Trung Quốc lại điện thoại tư vấn là giáo hoàng. Trong lúc nhóm “yêu nước” thì xưng là giáo tông, còn Giáo Hội “thầm lặng” cũng tạo thành hai nhóm, các giáo sĩ thì xưng là giáo tông, còn giáo dân lại hotline là giáo hoàng. Chính quyền Trung Quốc gọi giáo hoàng với ý mỉa mai, xem ngài như di tích của chính sách phong kiến với vua của nước Vatican. Còn giáo dân của Giáo Hội “trầm lặng” thì tôn ngài như vị chỉ huy đáng kính hệt như vị vua thời xưa. Phần nhiều cảm suy nghĩ này đều phải sở hữu tính nhà quan.

Giáo Hội tại việt nam từ xưa đã cần sử dụng thuật tự giáo hoàng, sau sử dụng giáo tông, nhưng thiếu hiểu biết vì nguyên nhân gì mà lại không dùng giáo tông nữa mà quay lại dùng giáo hoàng. Sau này, có một vài người cần sử dụng từ giáo chủ.

Lời kết

Tuy thuật từ giáo hoàng sẽ được thực hiện phổ biến như vậy thì nặng nề mà vậy đổi. Tuy vậy xét về khía cạnh từ ngữ thì không phù hợp cho lắm. Tất cả những danh xưng giành cho vị chỉ đạo của Giáo Hội trong tiếng La Tinh giỏi Hippri đều không tồn tại từ nào ám chỉ ngài là vị nhà vua cả.

Chúng ta cần suy nghĩ có bắt buộc dùng thuật trường đoản cú Giáo Tông? vì chưng thuật tự giáo tông bên cạnh nghĩa người đứng đầu, còn mang tính chất cách tông truyền nữa, vì thế thuật tự giáo tông thích phù hợp với vai trò vị chỉ đạo của Giáo Hội rộng cả.

<1> các danh xưng trong tiếng Việt, chúng tôi lấy theo bản dịch Giáo qui định của UBĐT, HĐGM/VN.

<2> http://en.wikipedia.org/wiki/Papal-Currenthttp://en.wikipedia.org/wiki/Pontifex_Maximus

<3> Lý Lạc Nghị, Tìm Về cỗi nguồn Chữ Hán, NXB nắm Giới, Hà Nội, 1997.

<4> Hán Ngữ từ bỏ Điển, NXB yêu thương Vụ, Hồng Kông, 1968. Phan Văn các (chủ biên), tự Điển Hán Việt, Viện ngôn từ Học, NXB TP. Hồ Chí Minh, 2001.