Diệu quan sát trí

Khi vị tăng Trí Thông hỏi về bốn Trí, Lục tổ nói bài bác kệ:
*
*
Đại viên cảnh trí: tánh thanh tịnhBình đẳng tánh trí: tâm không bệnhDiệu quan gần kề trí: thấy chẳng côngThành sở tác trí: đồng viên cảnhNăm, tám, sáu, bảy quả nhân chuyểnChỉ sử dụng danh ngôn không thực sự tánhNếu nơi vị trí chuyển chẳng lưu giữ tìnhRộn ràng vẫn mãi Na-già định.

Bạn đang xem: Diệu quan sát trí

“Đại viên cảnh trí: tánh thanh tịnh”. Đại viên cảnh trí là trí như tấm gương khủng tròn sáng. Đây là phiên bản tâm Phật tánh, hay nói theo Lục tổ, là từ tánh mà mỗi bọn chúng sanh đa số có. Ở bọn chúng sanh, tấm gương trọng tâm ấy bị nhiễm ô, chứa toàn bộ những kinh nghiệm của bọn chúng sanh, như gương chứa toàn bộ hình bóng, và gần như hình trơn ấy che khuất tấm gương. Còn ở bạn giải thoát thì vẫn luôn là tấm gương ấy tuy vậy chẳng bị những bóng làm nhiễm ô, những bóng chẳng “lưu tình”, đề xuất gương vẫn hằng sáng, hằng “vẫn mãi Na-già định”.

Tấm gương ấy cất giữ tất cả mọi nhiễm ô buộc phải ở bọn chúng sanh thì call là thức căn bản A-lại-da tuyệt Tạng thức. A-lại-da thức là Đại viên cảnh trí bao gồm ô nhiễm. Duy thức tông nói “chuyển thức thành trí” là gửi A-lại-da thức bị độc hại thành Đại viên cảnh trí ko ô nhiễm.

Sở dĩ tín đồ ta rất có thể loại vứt hay tịnh hóa lây truyền ô bởi vì nhiễm ô bởi vì duyên sinh nên trong thời điểm tạm thời có, không bền bỉ mãi. Tuyệt nhất là bản chất của gương vốn vào sáng, không từng bị truyền nhiễm ô. Gương chứa tất cả bóng tuy vậy gương không nhiễm ô, chẳng có bóng nào in chết cứng vào gương được; tất cả bóng hay không có bóng, gương vẫn hằng trong trắng và sáng sủa chiếu.

Gương ấy, trường đoản cú tánh ấy, theo Lục tổ vốn là thanh tịnh, không còn bị nhiễm ô: “tánh thanh tịnh”. Tu hành là tìm tòi tấm gương ấy tánh vốn thanh tịnh, và như vậy giải thoát ra khỏi mọi hình bóng nhiễm ô. Một khi đã bệnh ngộ được “Đại viên cảnh trí: tánh thanh tịnh” thì các bóng trong tấm gương đại viên cảnh trí tịnh tâm ấy cũng thanh tịnh.

“Bình đẳng tánh trí: trọng tâm không bệnh”. Tâm không có bệnh riêng biệt thương ghét, mang bỏ… thì đây là Bình đẳng tánh trí. đồng đẳng tánh trí vẫn luôn là tấm gương Đại viên cảnh trí, nhưng nhấn mạnh phẩm tính bình đẳng của tấm gương. Gương thì bình đẳng, phẳng đồng nhất ở toàn bộ các bóng, không tồn tại cao thấp, xa gần, sâu cạn, dơ bẩn sạch, các ít… tất cả những mẫu này phần đông là vọng tưởng, vọng thấy của người chần chừ tấm gương. Toàn bộ các trơn đều bình đẳng trong gương vì tất cả các bóng hầu hết là gương.

Mạt-na thức trang bị bảy với những bệnh ngã si, té kiến, xẻ mạn, bổ ái của nó đã tạo thành bệnh khiến thấy gương tất cả nhấp nhô, cao thấp, đến đi, nhiều ít. Hết dịch thì Mạt-na thức là đồng đẳng tánh trí.

“Diệu quan sát trí: thấy chẳng công”. Diệu quan gần cạnh trí là thấy cơ mà không gia thêm ý thức phân biệt, ko có công sức của ý thức phân biệt, dính chấp. Thấy chẳng do sức lực như gương sáng bên cạnh đó hiện tất cả các bóng, toàn bộ các hình tướng nhưng gương vẫn bất động. Đây là cái mà kinh Lăng Nghiêm điện thoại tư vấn là tánh thấy. Thức máy sáu, Ý thức, khi kết thúc cái nghiệp tách biệt của nó thì chủ yếu ngay sẽ là Diệu quan giáp trí.

“Thành sở tác trí: đồng viên cảnh”. Năm thức trước, có nghĩa là năm thức giác quan, đôi mắt tai mũi lưỡi thân, một khi vẫn thanh tịnh thì đấy là Thành sở tác trí, và Thành sở tác trí ấy đó là Đại viên cảnh trí đang hoạt động nơi những giác quan. Các hiện tượng do những giác quan tay nghề đều thanh tịnh, nghĩa là hồ hết là Đại viên cảnh trí. Như vậy, đông đảo sự đồ vật trong cuộc sống sanh tử vô thường này được chuyển hóa thành Chân như, sanh tử biến chuyển mất. Các bóng vào gương khi vẫn thanh tịnh thì các bóng là gương.

Thế nên, Lục tổ nói những thức giác quan vẫn chuyển biến thành thanh tịnh, thì những giác quan với các đối tượng người dùng của chúng đồng với Đại viên cảnh trí, nghĩa là những tướng phần đông thanh tịnh, đồng cùng với tánh thanh tịnh.

Xem thêm: " Nguyên Nhân Tiếng Anh Là Gì ? Nguyên Nhân

“Năm, tám, sáu, bảy quả nhân chuyển”. Năm là năm thức giác quan. Sáu là Ý thức trang bị sáu. Bảy là thức chấp bửa Mạt-na sản phẩm công nghệ bảy. Tám là thức A-lại-da. Toàn bộ tám thức được chuyển hóa theo tiến trình nhân quả. Từng thức vừa là nhân vừa là quả mang đến thức khác, như tiến trình duyên sanh. đưa hóa là từ gốc đến ngọn với từ ngọn đến gốc.


Nhưng bao quát thì sự gửi hóa gồm hai loại. Với những người không biết, vô minh, thức càng đưa thì lại càng tối tăm bất tịnh. Với người hiểu biết thì thức càng chuyển càng thay đổi trí, càng thanh tịnh, an vui. Với những người trước thì tánh đưa thành tướng. Với những người sau thì tướng gửi thành tánh.

“Chỉ sử dụng danh xưng không thật tánh”. Tất cả tám thức bạn dạng tánh vốn thanh tịnh, cho nên vì vậy chia làm tám thức lây nhiễm ô thì đó chỉ là tên tuổi chứ không thật. Tám thức chỉ gồm trong chân lý kha khá để tiện lợi thực hành. Còn vào chân lý tuyệt đối hoàn hảo chỉ tất cả một vị thanh tịnh, mặc dù tánh mặc dù tướng cũng chỉ một vị thanh tịnh.

Thể của thức vốn là trí, hằng hằng thanh tịnh. Chỉ bởi vì những lan truyền ô trong thời điểm tạm thời mà phân tách làm những thức. Như thế, những thức chỉ bao gồm trên danh xưng, chứ những thức không có thật tánh. Chính vì thật tánh của các thức là trí vốn thường xuyên hằng thanh tịnh. Như hải dương chuyển thành những sóng, cả hai hầu như cùng một vị mặn của đại dương. Như một hóa học vàng làm nên các thứ đồ vật dùng, thứ nào thì cũng có thực chất là vàng. Đã là Phật tánh thì gửi thế nào thì cũng là Phật tánh.

“Nếu nơi vị trí chuyển chẳng giữ tình”. Tấm gương luôn luôn có, luôn luôn “chuyển” thành các bóng, tuy thế gương vẫn mãi là gương. Các sự trắc trở phiền não ban đầu sanh ra khi địa điểm có các bóng chuyển thành ấy mà tất cả xúc tình sinh ra, giữ lại, tất cả thương ghét, đem bỏ, bao gồm cái tôi và mẫu chẳng buộc phải tôi, bao gồm cái của tớ và loại chẳng đề xuất của tôi… bao gồm lưu tình bởi vậy liền gồm nhiễm ô, phiền não, khổ đau.

“Rộn ràng vẫn mãi Na-già định”. Nếu chẳng gia sản xuất tấm gương với những bóng các xúc tình tạo nên méo mó, lộn xộn thì dù những bóng rộn ràng vận động xuôi ngược cho đâu, tấm gương trung ương vẫn “mãi sống Na-già định”. Na-già là loài rồng, tượng trưng cho bậc Giác ngộ. Na-già định xuất xắc Phật định là mẫu định vốn bởi thế từ vô thủy mang đến vô chung. Đó cũng chính là tấm gương tâm: “Đại viên cảnh trí: tánh thanh tịnh”.

Thực hành là phát triển thành những điều trên thành hiện nay thực, hiện thực hóa (to realize) chúng. Đó là đời sống bất diệt và tịnh tâm mà đạo phật đề nghị.

Qua bài xích kệ khai thị về Tám Thức và tư Trí này của Lục tổ, chúng ta còn nhận biết những điều như sau:

Đức Phật vẫn nói, như biển khơi chỉ có một vị mặn, Pháp của Phật chỉ bao gồm một vị. Dù về sau Phật giáo có phân thành các tông phái cân xứng với căn cơ người thực hành nhưng những tông phái ấy gần như cùng một vị. Một vị ấy là “thật tướng mạo của toàn bộ các pháp”. Vị đó, những tông phái tương thông, hỗ trợ lẫn nhau chứ không kháng trái, phủ định nhau. Tất cả tông phái phần lớn cùng một căn cơ mà ghê Viên Giác gọi là “nhân địa thanh tịnh phiên bản khởi của chư Phật, cũng là giác địa tịnh tâm của tất cả chúng sanh”. Từ căn nguyên ấy mà có những Con đường khác hoàn toàn để đi mang lại cùng một trái Phật.

Nói về bốn Trí, là 1 trong những chủ đề bự của Duy thức tông, họ còn thấy gồm Mật tông (Ngũ Trí Như Lai), cùng ở đây là Thiền tông, và rải rác sống vài tông phái khác. Những tông phái nghỉ ngơi trong Một Vị thì không khác nhau. Rứa nên, các đại sư của một loại truyền thừa đều am hiểu và không ngừng mở rộng để bao phủ các tông phái khác tạo cho Phật giáo càng thêm phong phú.

Trong số đông lời dạy của Lục tổ trong tởm Pháp Bảo Đàn, ngài đang đề cập và trích từ rất nhiều kinh luận như Duy Ma Cật, Kim Cương, Đại bát Niết Bàn, Thành Duy Thức Luận, Đại chén bát Nhã…. Trong tởm này, ngài kể tới nhiều chủ thể của Đại quá như tía Thân Phật, Vô tướng, Vô trụ, Vô niệm, Thiền định, quy y, vạc tâm, sám hối…

Một vị Tổ của một tông phái là người đang đi vào biển Phật pháp, cần vị ấy thông hiểu sâu rộng để có thể dung thông tất cả các tông phái khác để cho chúng sanh được rất nhiều lợi lạc, như lời nguyện của Bồ-tát: “Pháp môn vô lượng thệ nguyện học”. Lịch sử dân tộc Phật giáo đã cho thấy rằng tông phái nào đủ bề sâu để mở rộng ra tiếp xúc, bao hàm các tông phái khác thì cách tân và phát triển được vĩnh viễn với thời gian.