Cytochrome là gì

THUỐC HẠ MỠ MÁU NHÓM STATIN VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYTOCHROME P450

THUỐC HẠ MỠ MÁU NHÓM STATIN VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYTOCHROME P450

THUỐC HẠ MỠ MÁU NHÓM STATIN VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYTOCHROME P450THUỐC HẠ MỠ MÁU NHÓM STATIN VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYTOCHROME P450THUỐC HẠ MỠ MÁU NHÓM STATIN VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYTOCHROME P450
*

*

*

*

Trang chủ Kỹ thuật KHOA DƯỢC THUỐC HẠ MỠ MÁU NHÓM STATIN VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYTOCHROME P450
KHU CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ KỸ THUẬT CAO KHOA CẤP CỨU KHOA KHÁM BỆNH A1-KHOA NỘI TIM-THẬN-KHỚP A2-KHOA NỘI TIÊU HÓA-BỆNH MÁU A3-KHOA NỘI THẦN KINH A4-KHOA NỘI TRUYỀN NHIỄM-DA LIỄU A5-KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN A14-LỌC MÁU B1-KHOA CHẤN THƯƠNG-CHỈNH HÌNH B2-KHOA NGOẠI CHUNG KHOA MẮT KHOA TAI-MŨI-HỌNG KHOA RĂNG-HÀM-MẶT KHOA CÁN BỘ KHOA VẬT LÝ TRỊ LIỆU-PHỤC HỒI CHỨC NĂNG KHOA CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH KHOA PHẪU THUẬT-GMHS KHOA HỒI SỨC CẤP CỨU KHOA XÉT NGHIỆM-GPBL KHOA DƯỢC KHOA KIỂM SOÁT NHIỄM KHUẨN KHOA TRANG BỊ Ban Điều dưỡng Ban Hậu cần TỔ DINH DƯỠNG Ban Kế hoạch Tổng hợp Ban Chính trị

THUỐC HẠ MỠ MÁU NHÓM STATIN

VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYTOCHROME P450

CYTOCHROME P450 LÀ GÌ?

Cytochrom P450(CYP450) là hệ thống gồm có 50 loại enzymes thuộc nhóm monooxygenase có trong hầu hết các cơ thể sống. Hệ thống enzyme mạnh mẽ này đóng vai trò quan trọng đối với sinh lý người. Ở động vật và người, enzym này có ở gan, tim, phổi, thận nhưng tập trung chủ yếu ở gan. Thuốc dùng đường uống sau khi được hấp thụ qua ruột non được chuyển đến gan qua tĩnh mạch cửa, quá trình này cho phép gan với sự tham gia của CYP450 là nhóm enzym chính tham gia vào chuyển hóa thuốc (ở phase I) có thời gian giải độc các dược chất có hại trước khi chúng được phân phối vào hệ thống tuần hoàn.

Bạn đang xem: Cytochrome là gì

Những enzyme chủ lực trong hệ thống CYP450 gồm có CYP1A2, CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19, CYPC2D6. Trong đó đó CYP3A4 là chịu trách nhiệm chuyển hóa phần lớn các thuốc, sau đó là CYP2D6.

TƯƠNG TÁC THUỐC QUA CYP450

Nhiều loại thuốc có thể làm tăng hoặc giảm các hoạt động (cảm ứng hoặc ức chế) các CYP450 khác nhau. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến các tương tác thuốc bất lợi, Ví dụ nếu một loại thuốc ức chếCYP450 sẽ làm cho thuốc thứ hai có thể tăng nồng độ (hoạt chất ở dạng có hoạt tính) và tích lũy trong cơ thể dẫn đến ngộ độc. Do đó để hạn chế điều này cần điều chỉnh liều lượng hoặc lựa chọn thuốc khác không ảnh hưởng đến hệ thống CYP450. Do vậy những thuốc có khoảng điều trị hẹp cần đặc biệt quan tâm đến loại tương tác này.

Các thuốc cảm ứng enzyme CYP450 sẽ làm tăng chuyển hóa của thuốc khác (Inducers) --> giảm nồng độ thuốc khác.

Các thuốc ức chế enzym CYP450: làm giảm sự chuyển hóa của một thuốc khác (Inhibitors) --> tăng nồng độ thuốc khác.

Bảng 1. Các chất ức chế và cảm ứng enzyme CYP

CHẤT ỨC CHÊ

CHẤT CẢM ỨNG

Các chất ức chế CYP3A4 mạnh

Các kháng sinh Macrolid (ví dụ: Erythromycin, Clarithromycin)

Các thuốc kháng nấm nhóm Azole

(ví dụ: Itraconazole, Ketoconazole, Posaconazole, Voriconazole)

Các chất ức chế protease(ví dụ, Ritonavir, Telaprevir, Boceprevir)Gemfibrozil

CiclosporinDanazol

Carbamazepine

PhenytoinRifampicinSt John’s Wort

Các chất ức chế CYP3A4 trung bình

AmiodaroneAmlodipineVerapamilDiltiazemNicotinic Acid (>1 g/ngày)

Các chất ức chế CYP3A4 nhẹ

AzithromycinRoxithromycin

NHÓM STATIN VÀ CÁC TƯƠNG TÁC QUA ENZYM CYP

Simvastatin và atorvastatin, hai thuốc hạ cholesterol được kê đơn rộng rãi, đều được chuyển hóa bởi isoenzyme cytochrome P450 3A4 (CYP3A4). Simvastatin được chuyển hóa qua gan lần đầu mạnh hơn atorvastatin. Do vậy, simvastatin có sinh khả dụng thấp hơn và nhạy hơn với các tương tác thuốc.

Tuy nhiên, việc sử dụng đồng thời một chất ức chế CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ statin trong huyết tương, tăng nguy cơ xảy ra phản ứng có hại như bệnh về cơ và/hoặc hội tiêu cơ vân.

Các triệu chứng của bệnh về cơ bao gồm đau cơ, yếu cơ và tăng nhạy cảm đau, có thể kèm theo tăng nồng độ creatinine kinase. Tiêu cơ vân cấp, một dạng nghiêm trọng hơn của tổn thương cơ vân, là các triệu chứng liên quan tới cơ xảy ra khi nồng độ creatine kinase cao hơn 10 lần giới hạn trên của người bình thường.

Nguy cơ tiêu cơ vân cấp ước tính khoảng 3,4/100.000 ca mỗi năm khi dùng statin với liều tiêu chuẩn. Tuy nhiên, nguy cơ này tăng lên khi tăng liều điều trị hoặc phối hợp với các thuốc có tương tác.

Xem thêm: Học Quản Trị Kinh Doanh Ra Làm Gì? Cơ Hội Việc Làm Của Ngành Quản Trị Kinh Doanh

Các thuốc statin nên được ngừng ngay lập tức nếu có nghi ngờ hay chẩn đoán bệnh về cơ. Bệnh nhân sử dụng các statin thân lipid (atorvastatin và simvastatin) có thể nguy cơ mắc bệnh về cơ cao hơn do các thuốc này có khả năng đi vào các tế bào cơ tốt hơn và làm thay đổi cấu trúc màng tế bào.

Chống chỉ định sử dụng các chất ức chế mạnh CYP3A4 cùng với simvastatin (Bảng 2).

Bảng 2: Các ví dụ về tương tác thuốc của simvastatin và atorvastatin

Các thuốc tương tác

Simvastatin

Atorvastastin

Các chất ức chế CYP3A4 mạnh

Các kháng sinh Macrolid (ví dụ: Erythromycin, Clarithromycin)

Các thuốc kháng nấm nhóm Azole

(ví dụ: Itraconazole, Ketoconazole, Posaconazole, Voriconazole)

Các chất ức chế protease(ví dụ, Ritonavir, Telaprevir, Boceprevir)Gemfibrozil

CiclosporinDanazol

Chống chỉ định phối hợp

Sử dụng thận trọng và có kiểm soát. Tránh phối hợp nếu có thể.

Các chất ức chế CYP3A4 trung bình

AmiodaroneAmlodipineVerapamilDiltiazemNicotinic Acid (>1 g/ngày)

≤ 20mg/ngày

Sử dụng thận trọng và có kiểm soát

Các chất ức chế CYP3A4 nhẹ

AzithromycinRoxithromycin

Có các báo cáo ca tiêu cơ vân. Sử dụng thận trọng và có kiểm soát

Không có tương tác đáng chú ý trên lâm sàng

Các thuốc cảm ứng enzym CYP3A4

Carbamazepine

PhenytoinRifampicinSt John’s Wort

Có thể làm giảm nồng độ simvastatin. Cần kiểm soát chỉ số lipid

Có thể làm giảm nồng độ atorvastatin. Cần kiểm soát chỉ số lipid


Nên giảm liều dùng của simvastatin khi dùng cùng các chất ức chế CYP3A4 trung bình. Các chất ức chế CYP3A4 khác nên được khuyến cáo về tương tác thuốc này khi sử dụng cùng simvastatin hoặc tránh phối hợp nếu có thể.

Nếu cần thiết phải sử dụng một chất ức chế CYP3A4 mạnh (ví dụ, kháng sinh macrolid), thì nên ngừng sử dụng các statin trong thời gian điều trị.

Các chất cảm ứng enzym CYP3A4, như carbamazepine và rifampicin, có thể làm giảm nồng độ atorvastatin và simvastatin trong huyết tương. Nếu 2 thuốc này được sử dụng đồng thời, nên kiểm soát các chỉ số lipid và điều chỉnh liều nếu cần.

Fluvastatin, pravastatin và rosuvastatin chuyển hóa ít bởi enzyme CYP3A4. Fluvastatin và một lượng nhỏ rosuvastatin được chuyển hóa bởi CYP2C9, và ít có các tương tác CYP đáng lưu ý trên lâm sàng. Tuy nhiên, vẫn nên thận trọng khi sử dụng cùng với các chất ức chế CYP.

Pravastatin được thải trừ chủ yếu ở dạng không đổi so với chất ban đầu (chuyển hóa không đáng kể bởi các enzyme CYP) và do đó không có các tương tác CYP.